Relevant voor iedere organisatie: leer kijken als kunstenaar David Hockney – 4 inzichten!


Eveline Stam is trainer en consultant. Als expert op het gebied van zakelijke creativiteit helpt zij bedrijven bij het versnellen van innovatie & transformatie in organisaties.

Al jaren ben ik gefascineerd door het werk van David Hockney: de kleuren, het perspectief en zijn weergave van het alledaagse leven.
In deze blog deel ik vier inzichten van David Hockney en vertaal ze naar de context van organisaties die bezig zijn met transformatie en innovatie. Dit doe ik aan de hand van quotes uit zijn boek History of Pictures*.

 

1. ‘Als ik begin met een schilderij denk ik eerst: Welk verhaal kan ik in deze ruimte vertellen?’
Hockney wil hiermee aangeven dat ieder kunstwerk niet begint met een beeld, maar met een denkproces. Creativiteit gaat in de kern niet over tekenen, maar over het denkproces wat er aan vooraf gaat. Welk verhaal wil ik vertellen? Welke mogelijkheden zijn er? Het maximaal inzetten van je verbeeldingskracht, dàt is waar creativiteit over gaat. Het gaat om mogelijkheden zien. Hoe kun je ze onderzoeken en echt open staan voor transformatie of innovatie? Hockney is als kunstenaar uitermate succesvol in het zien van andere mogelijkheden die anderen niet eerder zagen.

 

_DSC0132_Bewerkt-1

 

2. ‘Kunstenaars doen elkaar na’
Dacht jij dat succesvolle kunstenaars en ontwerpers hun ideeën helemaal zelf bedachten en 100% uniek zijn? Dat is zeker niet waar: iedere kunstenaar wordt beïnvloed door zijn voorgangers. Dat is geen schande, het is gewoon slim. In de tentoonstelling ‘Hockney - Van Gogh – the joy of nature’ is heel duidelijk te zien hoe Hockney geïnspireerd is door zijn voorbeeld Van Gogh. Zolang je transparant bent over het kopiëren van ideeën maakt het niets uit. Innovatieve organisaties zullen ook zeker zaken overnemen van succesvolle concurrenten of spelers in een andere branche. Je hoeft niet altijd zelf het wiel uit te vinden. Nieuwsgierig zijn en goed kijken naar hoe anderen het precies doen is het belangrijkste.

 

3. ‘We zien de wereld allemaal met eigen ogen. Iedereen ziet in precies hetzelfde iets anders’
Een belangrijke les die kunst ons leert is dat iedereen iets anders ziet. Wanneer je tien kunstenaars vraagt om een voorwerp na te schilderen dan zullen zij met tien totaal verschillende interpretaties aankomen. Hockney is constant bezig om in zijn werk de werkelijkheid zo exact mogelijk weer te geven, maar toch concludeert hij dat een-op-een-weergave van de door hem gepercipieerde werkelijkheid onmogelijk is. Dit komt door zaken als perspectief, standpunt, lichtval, voorkennis en technische mogelijkheden. Wanneer dit getransformeerd wordt naar organisaties, kun je leren dat medewerkers, managers, klanten en andere partijen allemaal vanuit dit eigen perspectief naar dezelfde organisatie kijken en zo een ander beeld hebben van de werkelijkheid. Probeer de ander te begrijpen door het perspectief van de ander te kijken & luisteren.

 

_DSC0092_Bewerkt-1

 

4. ‘Wij kunnen niet alles zien in één oogopslag. Leer beter kijken.’
Met beter leren kijken bedoelt Hockney: onderzoeken hoe iets tot stand is gekomen, uit welke elementen is iets opgebouwd en wat is het verhaal dat een maker nu eigenlijk wil vertellen. Ook belangrijk hierbij is te bedenken wat de kunstenaar juist niet laat zien.
In organisaties is er vaak een gebrek aan tijd en worden veel beslissingen genomen op basis van een eerste oogopslag. Zeker omdat wij per dag heel veel informatie, beelden en indrukken op ons af krijgen, moeten we snel kunnen selecteren. Dit is vaak niet erg, maar juist bij belangrijke keuzes is goed kunnen kijken een aanrader. Naar kunst leren kijken kan helpen om beter te leren kijken en onderzoeken in je dagelijks werk.

 

Meer leren?

Enthousiast geworden door deze blog? En wil je ook in de praktijk beter leren kijken aan de hand van kunst samen met je team of organisatie? Boek dan nu de nieuwe workshop ‘Kunst kijken, zakelijke creativiteit in de praktijk’ van CultuurWerkt! in samenwerking met Eveline Stam van Krachtig Creatief. In deze workshop ga je met je team een zakelijk vraagstuk onderzoeken aan de hand van de eigen bedrijfscollectie van de organisatie of een tentoonstelling in een museum. Doel is nieuwe perspectieven ontdekken en gezamenlijk tot concrete oplossingen komen.

 

Meer informatie

 

*Bron: A History of Pictures, David Hockney & Martin Gayford. Thames & Hudson 2016