‘Het wordt weer tijd om samen te lachen’


Het is een lastige tijd – ook voor de cultuursector, ziet ook Tom de Ket van theatergezelschap De Verleiders. Vanaf oktober trekt hij door Nederland met een voorstelling die met humor reflecteert op de absurde situatie waarin we met elkaar zijn beland. Zo hoopt hij Nederland weer aan het lachen te krijgen – want lachen is gezond.

 
Pandepaniek
Tom de Ket van theatergezelschap De Verleiders had dit theaterseizoen anders voor zich gezien. ‘Deze zomer zou ik met Het Pauperparadijs zestig voorstellingen spelen door het hele land. Allemaal hebben we ze moeten afgelasten. Gelukkig hebben we de twintigduizend plaatsen kunnen verschuiven naar volgend jaar. Maar toch: we hadden al veel kosten gemaakt.’

De Ket maakt zich kwaad over het feit dat tijdens de crisis de vrije culturele sector nauwelijks is bijgestaan. ‘Die steunmaatregelen gaan voornamelijk naar gezelschappen en instellingen die al subsidie kregen,’ aldus De Ket. ‘Terwijl: zeventig procent van het aanbod wordt gecreëerd door vrije producenten, die zelf hun broek moeten ophouden. Wel krijgen we steun van particuliere fondsen, zoals het Prins Bernhard Cultuurfonds en het VSB Fonds. Daar zijn we heel blij mee.’

Vanaf oktober toert De Ket door het land met een nieuwe voorstelling, Pandepaniek, waarin hij kritische geluiden laat horen over de gevolgen van de lockdown. We worden meegenomen naar een vliegveldterminal, waar een bankier, een journalist, het hoofd van de Belastingdienst en een schoonmaker samen met elkaar in een lockdownsituatie verkeren. Al snel blijkt: het idee dat dit virus niet discrimineert, is niet houdbaar. Zoals altijd trekken de rijken aan het langste eind.

 

DEVERL~2

 

Met humor
De wereld kent op dit moment al genoeg narigheid. Daarom goten De Ket en de zijnen de voorstelling in een humoristische vorm, waarin de overheidsmaatregelen steeds absurder worden, en zo tot lachen aanzetten. Toch is de voorstelling wel degelijk gestoeld op De Kets ware angsten.

‘Zonder het woord “corona” te noemen, maken we duidelijk dat het beeld op het toneel grote overeenkomsten vertoont met de werkelijkheid,’ vertelt hij. ‘Ik maak mij zorgen over de grondwetten die tijdens deze crisis worden getart. Er worden steeds meer maatregelen getroffen die ervoor zorgen dat we onze verworvenheden moeten afstaan, met onze gezondheid als zogenaamd hoger doel. De oorlogstaal die daarbij wordt gebezigd, zorgt ervoor dat we niet meer neutraal en nuchter naar de werkelijkheid kunnen kijken. Dat beangstigt me.’


“De overheid moet inzien dat
de cultuursector juist in deze
tijd van vitaal belang is.”


Niet rendabel
De Verleiders staan bekend om hun scherpe analyses van de financiële wereld om ons heen. Opnieuw speelt geld een belangrijke rol in de voorstelling – en in De Kets ideeën over de huidige crisissituatie. ‘Voor deze nieuwe show geldt: zolang de anderhalvemetermaatregel blijft bestaan, kunnen we deze voorstelling bijna niet rendabel spelen. Ik bewonder de artiesten die in deze tijd zeggen: wij zijn creatief, dus we lossen het zelf wel op, maar ik vind het ook een lastig signaal. De overheid moet inzien dat de cultuursector juist in deze tijd van vitaal belang is. We missen een goede lobby die die boodschap voor het voetlicht brengt.’

Want theater en andere kunstuitingen kunnen juist in deze tijd van onschatbare waarde zijn, ziet De Ket. ‘De culturele sector is van minstens net zo vitaal belang voor Nederland als een vliegmaatschappij. Een rijke cultuursector is belangrijk voor het menselijk welzijn. De afgelopen maanden is zo veelvuldig gesproken over onze fysieke gezondheid, maar ook de Wereldgezondheidsorganisatie erkent dat er meer soorten gezondheid bestaan: onze mentale en sociale gesteldheid. Die hebben het tijdens deze crisis zwaar te verduren gehad. Cultuur zorgt voor dat type welzijn: het zorgt ervoor dat mensen bij elkaar komen, leren, geprikkeld worden. Een goede mentale gezondheid maakt weerbaarder, en die weerbaarheid hebben we in deze tijd hard nodig.’

De Ket realiseerde zich: over deze bizarre tijd wil ik een voorstelling maken. ‘Tegelijkertijd loop je bij zo’n actueel onderwerp ook het risico een show te maken die alweer achterhaald is tegen de tijd dat je hem speelt. Gelukkig komen wij uit de cabaretwereld: wij zijn gewend om in te spelen op het hier en nu. Daarbij hebben we ervoor gekozen zaken abstract te houden, waardoor we minder vastzitten aan de actualiteit.’

 

maxresdefault-Sep-23-2020-08-50-55-08-AM

 

Afstand nemen
Toch blijft het een uitdaging afstand te nemen van een situatie waar je middenin zit. ‘We hebben in feite last van hetzelfde probleem als de overheid,’ aldus De Ket. ‘Ook bij het maken van deze voorstelling moeten we alle beslissingen nemen met maar een deel van de kennis.’

De heren gaan de relatief korte voorstelling van een uur twee keer op een avond spelen. ‘We hopen ontzettend dat de mensen dapper genoeg zijn om naar de schouwburg te komen,’ vertelt De Ket. ‘Digitaal zie ik niet zitten. Inmiddels is wel bewezen dat daar geen werkend verdienmodel aan ten grondslag ligt. We zijn de afgelopen tijd overspoeld met livestreams. Men is niet bereid daar genoeg voor te betalen.’

En wat als een tweede lockdown Nederland treft? ‘Dan zijn we de Sjaak,’ zegt De Ket. ‘Dan zal de overheid ons moeten helpen zoals die ook andere sectoren helpt. Want alleen kunnen we dit probleem niet oplossen. Deze voorstelling brengt wat Nederland nu nodig heeft: humor. De toon van het huidige debat is zo bezorgd en alarmistisch. De tijd is rijp om weer te kunnen lachen, ook om de absurde situatie waarin we met zijn allen terechtgekomen zijn. Lachen is gezond. Die gezondheid hopen wij te kunnen brengen.’

 

Steun de culturele sector met jouw organisatie!

CultuurWerkt! is sinds 2001 marktleider in het verbinden van het bedrijfsleven met de culturele sector. CultuurWerkt! laat medewerkers genieten van kunst en cultuur met voordeel. Wij zijn een stichting met een ANBI-status. Door lid te worden van CultuurWerkt! steunt het bedrijfsleven de culturele sector en cultuurmakers in Nederland. Wil je als organisatie, samen met al jouw medewerkers, een steentje bijdragen? Bekijk dan nu snel de voordelen van het lidmaatschap. 

Over CultuurWerkt!